نگاهی بر تلویزیون کانال یک
آغاز
نام شبکه ماهواره ای کانال یک نخستین بار در سال 2000 میلادی به گوش رسید . زمانی که پرویز کاردان هنرپیشه صاحب نام قدیمی در برنامه های مختلف تلویزیونی حضور یافت و خبر از راه اندازی شبکه ای جدید بنام تلویزیون کانال یک داد. وی با تبلیغات گسترده اعلام کرد که بزودی تلویزیون کانال یک را با همکاری دوستانش و در سطح جهانی روی ایر خواهد برد.
مدتی بعد درحالی که مردم در انتظار راه اندازی کانال یک به مدیریت پرویز کاردان بودند پخش آزمایشی و تبلیغاتی این شبکه آغاز شد اما بر خلاف انتظار نه تنها پرویز کاردان به عنوان مدیر این تلویزیون معرفی نشد بلکه حتی به عنوان یک برنامه ساز نیز در آن حضور نیافت.
در عوض مردم چهره ی آشنایی را به عنوان مدیریت تلویزیون دیدند که چند ماه قبل از آن به برنامه پرطرفدار خود در تلویزیون پارس خاتمه داده بود. شهرام همایون نخستین بار فعالیت تلویزیونی خود را در تلویزیون پارس و با برنامه ای بنام آخرین لحظه آغاز کرده بود اما پس از چند سال همکاری با این شبکه، زمانی که مدت زیادی از آغاز پخش برنامه های پارس در ایران ، اروپا و خاورمیانه نمی گذشت به همکاری خود با آن خاتمه داد.
افتتاح تلویزیون کانال یک حرف ها و حدیث های بسیاری را به دنبال داشت. در حالی که بینندگان برنامه آخرین لحظه از پخش دوباره آن خوشحال بودند عده ای نیز شهرام همایون را به دلیل ترک تلویزیون پارس مورد انتقاد قرار می دادند. آنها می گفتند چه لزومی به راه اندازی یک شبکه جدید است. اما همین شبکه جدید بعدها یکی از تاریخی ترین رسانه های فارسی زبان ماهواره ای شد.
این تلویزیون در هماهنگ سازی بسیاری از تظاهرات و خیزش های مردمی در ایران و سایر نقاط جهان نقش بسزایی یافت. در نا آرامی های خردادماه سال 1382 کوی دانشگاه ( امیرآباد تهران) تلویزیون کانال یک نه تنها در هماهنگ ساختن مردم و دانشجویان نقش داشت بلکه یکی از عوامل اصلی شکل گیری این حرکت بود. همین مسئله بود که حکومت ایران را بر آن داشت تا سیگنال ماهواره ای کانال یک را به همراه چند شبکه دیگر در تل استار12 و با صرف هزینه هنگفتی از طریق کشور کوبا قطع کند.
ویژگی های خاص
از ویژگی های خاص تلویزیون کانال یک می توان به حضور احزاب مختلف در آن شبکه اشاره کرد. این تلویزیون از همان ابتدا ساعاتی را در اختیار احزاب مختلف سیاسی قرار داد و به همین طریق نیز بخشی از هزینه هایش را تامین نمود.
یکی دیگر از ویژگی های شبکه تلویزیونی کانال یک عدم پخش فیلم سینمایی است. این تلویزیون از روز نخست اعلام کرد که پخش رایگان فیلم ها و تولیدات دیگران را شایسته نمی داند و به همین دلیل از پخش فیلم های سینمایی قبل و بعد از انقلاب خود داری می کند.
ویژگی های قابل تقدیر
در طول فعالیت کانال یک این تلویزیون شبکه ای همگام با مردم بوده است. صدای آنها را منعکس کرده و تریبونی آزاد در اختیار اقشار مختلف ایران قرار داده است. این شبکه از معدود تلویزیون های فارسی زبانیست که همواره از زبان زیبا بهره گرفته و از پخش توهین و عبارات ناشایست جلوگیری بعمل آورده است.
کانال یک و عادت رسانه های فارسی زبان
نتنها کانال یک بلکه می توان گفت اکثر رسانه های فارسی زبان به ارائه برنامه هایی به سبک دوربین و صندلی عادت کرده اند.پخش طولانی مدت صحبت های یک شخص و در نهایت بازگذاشتن خطوط تلفنی از جمله ویژگی های رایج در بیشتر تلویزیون های فارسی زبان ماهواره ای است. تلویزیون کانال یک نیز با وجود در اختیار داشتن چهره های صاحب نام و حرفه ای بدلیل پیروی از این سبک از فعالیت حرفه ای فاصله دارد. باید توجه داشت که نداشتن بودجه کافی برای ارائه برنامه های حرفه ای تنها یک بهانه است. مشکل از یک عادت قدیمی سرچشمه می گیرد و آن هم در یک جمله خلاصه می شود، پرکردن برنامه به هر نحو ممکن.
با نگاهی دقیق تر به این نتیجه خواهیم رسید که چون شبکه های فارسی زبان ماهواره ای ، 24 ساعت شبانه روز را در اختیار دارند خود را ملزم می کنند که حداقل 12 ساعت برنامه مستقیم داشته باشند. در حالی که هیچ لزومی به پخش 12 ساعت برنامه نیست. حتی رسانه پرقدرتی مثل تلویزیون فارسی صدای آمریکا اکنون تنها 6 ساعت در روز برنامه دارد و برنامه هایش را رفته رفته افزایش داده و می دهد.
آیا رسانه ای مثل کانال یک با همین بودجه و کادری که در اختیار دارد نمی تواند چند ساعت در روز برنامه حرفه ای و شامل تمامی چهره های کنونی ارائه دهد؟ آیا نمی توان با تولید چند ساعت برنامه جذاب و متنوع قشر عظیم نسل جوان ایران را نیز با خود به همراه داشت؟
تغییرات ماهواره ای تلویزیون کانال یک
تلویزیون کانال یک نخستین بار پخش آزمایشی خود را از طریق ماهواره آتلانتیک برد 2 برای ایران ، اروپا و خاورمیانه و همچنین ماهواره تل استار5 برای قاره آمریکای شمالی آغاز کرد. اما به دنبال درخواست های مردم به ماهواره تل استار12 رفت و سپس رسما افتتاح شد.
پخش ماهواره ای کانال یک در تل استار12 ادامه یافت. در ماه جون سال 2003 برای مدتی کوتاه توسط کمپانی فرانسوی گلابکست در هاتبرد و همچنین آتلانتیک برد3 قابل مشاهده شد. اما پس از پروژه جداسازی شبکه های ماهواره ای فارسی زبان ناگزیر فعالیت خود را در تل استار12 ادامه داد.
در آپریل سال 2003 کانال یک تصمیم به راه اندازی دومین شبکه خود با نام کانال دو گرفت. قرار بر این بود که کانال دو یک شبکه فارسی زبان خبری بیست و چهارساعته باشد اما پس از روی ایر رفتن کانال دو در ماه مارچ این پروژه عملا مسکوت ماند و کانال دو پس از مدتی که برنامه های کانال یک را در ساعات مختلف تکرار کرد از روی ایر برداشته شد.
و اما پس از چند سال پخش شبکه تلویزیونی کانال یک در ماهواره تل استار12 در حالی که این ماهواره بینندگان خود را از دست داده بود این تلویزیون به موفقیتی بزرگ دست یافت. راه یابی به ماهواره پرقدرت هاتبرد در کریسمس سال 2006 میلادی یکی از مهمترین موفقیت های کانال یک بود چرا که پس از پروژه جداسازی شبکه های فارسی زبان، این اولین تلویزیون مستقل فارسی زبان آزاد بود که از تل استار12 به هاتبرد راه یافت.
نویسنده این مطلب: سهند
نگاهی بر NITV از آغاز تا پایان
آغاز
پس از انقلاب اسلامی ایران که موجب حاکم شدن جوی خشک و مذهبی در کشور و رسانه های آن گردید دیری نپایید که تماشای نوارهای ویدیویی که از خارج به ایران قاچاق و سپس تکثیر می شدند به سرعت در میان مردم رواج یافت. با وجود تمامی ممنوعیت ها و مجازات هایی که در قبال استفاده از ویدیو در ایران وضع شده بود مردم به هر طریق ممکن نوارهای ویدیویی مختلف خصوصا شوهای نوروزی ایرانی را تهیه و مشاهده می کردند. عده ای نیز بعنوان کلوپ سیار البته با رعایت مسائل امنیتی عمل کرده و با به همراه داشتن کیفی مملو از نوارهای ویدیویی به خانه های مورد اعتماد خود رفته و نوارها را کرایه می دادند.
پس از گذشت حدود 15 سال از انقلاب اسلامی و در حالی که استفاده از دستگاه پخش ویدیو پس از مقاومت های مردم آزاد شده بود ماهواره های آنالوگ به ایران وارد و با وجود ممنوعیت استفاده از آن به سرعت گسترش یافت. ماهواره های ترکیه، آسیا، اروپا و عرب به ترتیب از جمله پربیننده ترین ماهواره ها در ایران بودند. تنوع شبکه های ماهواره ای کشور ترکیه سبب گردید تا فرهنگ و موسیقی این کشور به سرعت در ایران رواج یابد. در همین حال آرزوی تماشای شبکه های فارسی زبان لس آنجلسی در بین مردم کاملا احساس میشد اما هیچ کس حتی تصور آن را نمی کرد که روزی براحتی و با کیفیتی بهتر از رسانه های داخلی بتواند شاهد برنامه های ایرانی از سراسر دنیا باشد. در همین حال در سال 1378 نوع جدیدی از تکنولوژی ماهواره ای با عنوان ماهواره های دیجیتال به ایران وارد شد. دریافت بیش از 500 کانال تلویزیونی آن هم با کیفیتی باورنکردنی در ماهواره ای بنام هاتبرد مردم را شگفت زده کرده بود. قیمت رسیورهای دجیتال روز به روز کاهش میافت و در عوض به تعداد استفاده کنندگان آن افزوده می شد. تا اینکه در یکی از روزهای نوروز سال 1379 اتفاقی باورنکردنی انفجاری از شوروشوق را در میان مردم پدید آورد. پخش شبکه ای ایرانی از لس آنجلس در ایران و جهان بزرگترین انقلاب رسانه ای تاریخ ایران پس از انقلاب اسلامی را شکل داد. همه جا صحبت از این تلویزیون جدید بود. تلویزیونی به نام NITV...
در آغازین ساعات پخش این تلویزیون در هاتبرد که ایران، اروپا و خاورمیانه را پوشش میداد بیننده ای از اصفهان با برنامه علیرضا میبدی تماس گرفت و آغاز پخش برنامه های این شبکه در ایران را تبریک گفت. علیرضا میبدی باور نمی کرد. فکر می کرد آن شخص قصد دست انداختن وی را دارد. به بیننده گفت اگر راست می گویی که از ایران هستی شماره تلفن خود را بده تا ما با شما تماس بگیریم. وقتی که بیننده چنین کرد و با وی تماس گرفته شد میبدی هنوز باور نمی کرد از بیننده پرسید حالا اگر راست می گویی که مارا می بینی بگو این چیست ! شخص پاسخ داد سیب.. در همین هنگام مدیریت و کارکنان تلویزیون که نظاره گر جریان بودند از شادی به وجد آمدند. ضیا آتابای مدیر تلویزیون به استودیو آمد. تلفن های بیشماری از سراسر اروپا ، ایران و خاورمیانه همه از دریافت امواج تلویزیون ملی ایران خبر می دادند.
پس از این رویداد مهم ضیا آتابای که با پیشنهاد پرداخت هزینه ای بالا از سوی کمپانی ماهواره ای گلابکست برای تداوم پخش برنامه ها در هاتبرد مواجه شده بود این پیشنهاد را پذیرفت و به عنوان اولین تلویزیون بیست و چارساعته فارسی زبان در جهان به فعالیت خود ادامه داد.
پخش NITV در ایران ظرف مدتی کوتاه چنان تحولی را در ایران پدید آورد که شاید بدون آن مستلزم گذشت سال ها بود. آثار دگرگونی فکری و فرهنگی در جامعه مذهب زده ایران پس از این تحول بزرگ رسانه ای حقیقتی انکارناپذیر است. NITV سرآغاز ظهور ده ها تلویزیون ماهواره ای دیگر شد که نتنها از لس آنجلس بلکه از سراسر اروپا ، خاورمیانه و قاره آمریکای شمالی به سوی ایران روانه شدند.
NITV خطری جدی برای حکومت مذهبی ایران
پس از آغاز پخش برنامه های NITV در ایران ، حکومت مذهبی ایران که از صداوسیمای انحصاری خود برای تبلیغات، تاثیرگذاری و فریب مردم بهره می گرفت حال با یک رسانه غیرخودی مواجه شده بود. با تلویزیونی که توانسته بود توجه عده کثیری از مردم را به خود جلب کند و در عین حال آنها را از اخبار و رویدادهای ایران و جهان مطلع سازد. جمهوری اسلامی که این رسانه را خطری جدی برای اهداف خود می دانست تمام تلاش خود را برای خاموش کردن این تلویزیون بکار گرفت. پس از گذشت چند ماه حکومت ایران موفق شد تا سیگنال تلویزیون ملی ایران در ماهواره هاتبرد را مختل سازد. اما این پایان کار نبود چرا که NITV مقاومت می کرد. هر زمان که سیگنالش مورد حمله قرار می گرفت سر از ماهواره ای دیگر بر می آورد. تا اینکه موقعیت امن تری در ماهواره ای دورتر بنام تل استار12 یافت و فعالیت های خود را در این ماهواره ادامه داد.
نکته قابل توجه اینکه بعد از قطع برنامه های NITV در هاتبرد و ترک این ماهواره، شبکه ای سکسی جایگزین کانال NITV در این ماهواره گردید که موجب شکایت ضیا آتابای از کمپانی گلابکست نیز شد اما جمهوری اسلامی کوچکترین اختلالی را بر روی این شبکه سکسی بوجود نیاورد. این رویداد بخوبی نشان داد که حکومت اسلامی ایران بر خلاف شعارهای اسلامی خود پخش شبکه ای ایرانی و آگاهی رسان را از پخش شبکه ای سکسی خطرناکتر می دانست.
سطح کیفی برنامه های NITV
NITV در دو سال نخست فعالیت های خود حرفه ای ترین و پربارترین برنامه های تلویزیونی را ارائه داد. برنامه ها در چنان سطح و کیفیتی ارائه می شدند که حتی بعد ها نظیرآن در بین شبکه های فارسی زبان یافت نشد. اما این کیفیت از سال دوم و همزمان با پدیدار آمدن شبکه های بیشتر نزول پیدا کرد. برنامه سازان و کارکنان رفته رفته از این شبکه به تلویزیون های تازه تاسیس رفتند و در همین حال بودجه تلویزیون نیز کاهش یافت.
تغییر و تحولات ماهواره ای NITV
NITV فعالیت خود را از طریق ماهواره تل استار5 برای قاره آمریکای شمالی آغاز کرد و همانگونه که اشاره گردید پس از مدتی برای نخستین بار از طریق ماهواره هاتبرد به سوی ایران، اروپا و خاورمیانه پخش شد. چند ماه بعد بدلیل قطع برنامه هایش توسط حکومت ایران هاتبرد را ترک و برنامه هایش را از طریق ماهواره Eutelsat W3 آغاز کرد اما پخش برنامه های NITV در این ماهواره نیز مدت زیادی تداوم نیافت و قطع دوباره سیکنال، این شبکه را ناگیز به قبول پیشنهاد کمپانی مبنی بر انتقال به ماهواره ای دورتر اما امن تر به نام Telstar12 کرد. پس از اینکه NITV به تل استار12 رفت تنها شبکه موجود در این ماهواره بود. گرچه برخی بدلیل دوربودن ماهواره دیگر قادر به تماشای NITV نشدند اما عده ی بسیاری حاضر شدند تل استار12 را بخاطر وجود تنها همین یک شبکه دریافت کنند.
در دومین سال فعالیت NITV مدیریت این شبکه تصمیم گرفت تا به منظور تامین هزینه ها سیگنال آن را کارتی کند. این طرح پرسروصدا مدتی به اجرا در آمد اما از یکسو با افزایش تعداد شبکه های فارسی زبان و از سوی دیگر بدلیل قادر نبودن مردم داخل ایران به تهیه کارت عملا با شکست مواجه شد.
در سال 2003 به دنبال نا آرامی های امیر آباد سیگنال NITV به همراه چند شبکه فارسی زبان دیگر توسط حکومت ایران و با پرداخت هزینه هنگفتی به کشور کوبا قطع گردید. اما پس از آرام شدن اوضاع و خاتمه یافتن اختلالات، NITV به پخش برنامه های خود در تل استار12 ادامه داد. این تلویزیون اواخر سال 2005 به فکر پخش دوباره برنامه های خود در هاتبرد افتاد و در اوایل سال 2006 پس ازپخش موفقیت آمیز تلویزیون کانال در این ماهواره، دست به اقداماتی جدی برای جمع آوری هزینه لازم زد. اما مدت زیادی از این تلاش نمی گذشت که ناگهان NITV تعطیل گردید.
بزرگترین اشتباهات مدیریت NITV
پس از اینکه تلویزیون ایران به مدیریت حمید شبخیز به عنوان دومین تلویزیون فارسی زبان ماهواره ای به ایران و اروپا راه یافت نخستین جدال های رسانه ای ماهواره ای شکل گرفت. جدال های لفظی بین این دو تلویزیون در حدی بود که به خوبی در یاد بینندگان شبکه های فارسی زبان در آن دوران مانده است. وارد شدن ضیا آتابای در جدال های رسانه ای یکی از بزرگترین اشتباهات وی به عنوان مدیریت NITV بود. همین برخورد های احساسی وی بود که سبب فاصله گرفتن NITV از فعالیت حرفه ای می شد.
ضیا آتابای با وجود استعداد و تجربه بسیار در امر تلویزیون فعالیت حرفه ای را فدای احساسات خود می کرد. این احساسات گاه ضیا آتابای را روی خطوط تلفنی برنامه سازان خود می کشاند و گاه به صورت عصبانیت در چهره او پدیدار می آمد و یا حتی اشک وی را در مقابل دوربین سرازیر می کرد.
اگر اشتباهات ضیا آتابای دلیل اصلی تعطیل شدن NITV در سال 2006 نباشد قطعا یکی از دلایل این تعطیلی است.
پایان فعالیت های NITV
مشکلات شخصی ضیا آتابای و همسرش پروین همزمان با فشارهای مالی بر تلویزیون سرانجام NITV را در بهار سال 2006 و پس از 6 سال فعالیت خاموش کرد. پس از این رویداد ضیا آتابای سعی کرد تا بار دیگر NITV را راه اندازی کند. وی به فکر استفاده از تجهیزات ارزان تر و حتی انتقال آن به لندن افتاد اما این تلاش ها نتیجه بخش نبود.
اینکه آیا توقف برنامه های NITV در بهار سال 2006 پایان کار همیشگی این شبکه بوده است و یا اینکه در آینده بار دیگر شاهد شبکه ای با نام NITV خواهیم بود قابل پیش بینی نیست اما بدون شک NITV آینده کاملا با NITV پیشین متفاوت خواهد بود حتی اگر باز هم توسط ضیا آتابای راه اندازی شود.
آدرس های ما
WWW.IRANSAT.CO.NR
WWW.IRANSAT.TK
WWW.IRANSAT1.BLOGSPOT.COM
نویسنده این مطلب: سهند
